थोत्रा नोट जलाएर आगो ताप्न ब्रिकेट

रोचक

काठमाडौँ– नेपाल राष्ट्र बैंकले नोट चलनचल्तीमा (२०१६) ल्याएदेखि नै झुत्रा नोट जलाउने गर्थ्यो लामो समय नोट जलान प्रक्रिया चलिरह्यो।

नोट जलान प्रक्रियाप्रति वरपरका बासिन्दाले आपत्ति जनाए, नोट जलान प्रक्रियाबाट निस्केको धुवाँका कारण समस्या भयो भन्दै।

जलान प्रक्रिया चलिरह्यो। यस विषयमा जनताले बारम्बार आवाज उठाउन थाले। आवाज काठमाडौँबाट मात्र नभई विराटनगरदेखि धनगढी कार्यालयसम्मबाट आउन थाल्यो। उनीहरूले नेपाल राष्ट्र बैंकलाई यस्तो कार्य नगर्न आग्रहसमेत गरे।

यस विषयलाई नेपाल राष्ट्र बैंकले गम्भीर रूपमा लिँदै आधुनिकीकरण तवरबाट जानुपर्ने भनी अगाडि बढेको मुद्रा व्यवस्थापन विभागका कार्यकारी निर्देशक रेवतीप्रसाद नेपालले बताए।

‘चलनचल्ती अयोग्य नोटलाई हामीले (फर्नेस) भन्ने शब्द प्रयोग गर्छौं। जनताले बुझ्ने भाषामा आगो लगाएर जलाउने’, उनी भन्छन्, ‘जलान गर्ने प्रक्रियाले वातावरण प्रदूषण हुनेलगायत कुरा आउन थाले। यसै क्रममा हामीले विभिन्न देशको अध्ययन, अवलोकन, गर्‍यौँ। र, विस्तारै यो जलान प्रक्रिया बन्द गर्नुपर्छ भन्ने आवाज अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा उठ्दोरहेछ। जसकारण ४–५ वर्षअघि बैंकले आधुनिकीकरण गरेर जानुपर्ने सोच बनायो।’

सरकारी काम भएकाले विभिन्न प्रक्रिया पूरा गर्नुका साथै आफूहरूसँग यस्ता खालका प्रविधि अवलम्बन गर्न नसक्नु र दक्ष जनशक्ति अभावका कारण ढिला भएको उनले बताए।

त्यसका लागि राष्ट्र बैंकले सन् २०२० को जनवरीमा झुत्रा नोट जलान अर्थात् ब्रिकेट बनाउने टेण्डर आह्वान गर्‍यो।

‘सन् २०२० को जनवरीमा हामीले टेण्डर आह्वान गर्‍यौँ। टेण्डर आह्वान गरेपछि विभिन्न कम्पनीले प्रतिस्पर्धा गर्नुभयो’, कार्यकारी निर्देशक नेपालले भने, ‘सो प्रतिस्पर्धामा नेदरल्यान्डको कुस्टल इन्जिनियरिङ कम्पनीसँग सम्झौता भयो।’

उक्त टेन्डरअन्तर्गत कम्पनीसँग ८ वटा मेसिन खरिद गर्ने सम्झौता भएको कार्यकारी निर्देशक नेपालले जानकारी दिए।
‘सम्झौता गरिसकेपछि यसलाई हामीले २ चरणमा बाँड्यौँ। पहिलो चरणमा ४ वटा मेसिन ल्याउने र यसको परीक्षण गरेर हेर्ने’, कार्यकारी निर्देशक नेपालले भने, ‘यसको काम कस्तो रहेछ र गुणस्तरीय छ या छैन । हेरिसकेपछि दोस्रो चरणको मेसिन ल्याउने हो। त्यसअनुसारको सम्झौता गर्‍यौँ।’

उनका अनुसार कम्पनीले नियमित तालिकाअन्तर्गत ४ वटा मेसिन सप्लाई गर्‍यो। ‘आएका मेसिनको काठमाडौँ, विराटनगर र वीरगञ्जमा परीक्षण सफल भएको छ। नेपालगञ्जको परीक्षण जारी छ। उहाँहरूले एक–२ दिन हेर्छौं र शुक्रबारसम्म त्यहाँ पनि ओके हुन्छ भन्ने मलाई लाग्छ’, उनले भने।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *